Hạ lãi suất: Lợi thế thuộc về ngân hàng lớn

Ngay sau hội nghị 6 tháng của ngành ngân hàng, thông tin được kỳ vọng nhất là các ngân hàng sẽ điều chỉnh các khoản vay cũ về 15%/năm. Cụ thể cho quyết tâm này, NHNN đã ra thông báo số 198/TB-NHNN chỉ đạo các NHNN chi nhánh các địa phương và các TCTD chủ động nghiên cứu, xem xét giảm lãi suất cho vay các khoản nợ cũ về mức tối đa 15%/năm kể từ ngày 15/7.

Lãi suất vay sẽ về dưới 15%/năm nếu lạm phát ổn định ở mức quanh 7%-8%

Lạm phát và lãi suất luôn có xu hướng đi cùng nhau. Số liệu trong những năm qua cho thấy chênh lệch trung bình ở mức khoảng từ 5% tới 6%. Điều này có nghĩa, với mức lạm phát tại thời điểm tháng 6 là 6,9%, mức lãi suất cho vay hợp lý có thể tiệm cận 13%.

Việc lạm phát kỳ vọng tiếp tục tăng thấp và cuối năm quanh mức 8% thì thấy mức lãi suất cho vay 15% sẽ sớm xảy ra trong thời gian tới, cho dù NHNN có “đề nghị” hay không. Hay nói cách khác, chỉ đạo của NHNN giúp lãi suất 15% sớm đến với doanh nghiệp bởi đó là mức cho vay hợp lý của các TCTD trong điều kiện lạm phát hiện nay.

Diễn biến lãi suất và tăng trưởng tín dụng qua các thời kỳ

Theo ước tính tại các NHTM được Nhà nước chi phối, tỷ trọng dư nợ được nhận lãi suất dưới 15% cũng đã tăng lên trên 50%. Tuy nhiên với tăng trưởng tín dụng chỉ 0,76% thì cũng chưa có nhiều tác động đến tổng cầu nền kinh tế như mong đợi.

Hơn nữa, giảm lãi suất với khoản vay cũ giúp DN sớm hoạt động ổn định, giảm nguy cơ nợ xấu như vậy gián tiếp tăng thu nhập cho ngân hàng.

“Đây là tình thế win – win giữa ngân hàng với các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả”- chuyên gia phân tích của VCBS nhận định.

Hạ lãi suất: Lợi thế thuộc về các NH lớn

Lãi suất cho vay chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau trong đó giá vốn huy động được coi là quan trọng nhất, làm cơ sở để quyết định lãi suất cho vay. Lợi thế này nghiêng về các NHTM quốc doanh và các NH qui mô lớn đã không tiến hành chạy đua lãi suất trong thời gian vừa qua. Vì thế hạ lãi suất xuống sẽ ảnh hưởng không nhiều tới lợi nhuận của các NH này.

Bên cạnh đó, các ngân hàng này thường có cơ sở khách hàng có chất lượng nhỉnh hơn mặt bằng chung toàn hệ thống. Do vậy khi hạ lãi suất sẽ tác động tích cực cả 2 phía, ngân hàng tăng trưởng tín dụng hiệu quả còn doanh nghiệp giảm chi phí vốn vay. Nếu doanh nghiệp có chất lượng kém, được ngân hàng cơ cấu nợ bằng các biện pháp như đảo nợ, giãn nợ nhưng lại không có khả năng hoàn trả thì giảm lãi suất không có tác dụng, làm xấu đi chất lượng tín dụng ngân hàng.

Bằng tiềm lực của mình, các ngân hàng lớn có điều kiện trích dự phòng đầy đủ các khoản nợ xấu. Do vậy nếu đưa một phần nợ xấu ra ngoại bảng thì các khoản vay còn lại sẽ của doanh nghiệp tốt. Như thế cơ sở hạ lãi suất cũng dễ dàng hơn mà không lo xuất hiện thêm nợ xấu trên bảng cân đối.

Lợi nhuận ngân hàng chỉ giảm khoảng 9.600 tỷ

Theo trên số liệu của NHNN, lãi suất cho các khoản vay trung bình trong thời gian 1 năm trở lại đây là khoảng 18,5%. Như vậy, khi giảm lãi suất các khoản vay cũ xuống 15%, hệ thống ngân hàng sẽ mất đi 1,75% thu nhập lãi trung bình cho nửa năm.

Một phép tính đơn giản với khoảng 40% dư nợ cho vay trung dài hạn thì sẽ có 1,1 triệu tỷ đồng được hạ lãi suất xuống 15%. Như vậy nếu lãi suất cuối năm vẫn là 18,5% thì các ngân hàng sẽ giảm lãi khoảng 19.250 tỷ đồng.

Tuy nhiên như đã phân tích ở trên, lãi suất nếu không có “đề nghị” của NHNN vẫn từng bước giảm xuống mức 15%/năm theo thời gian. Thực tế đã có 30.000 tỷ đồng đã được giải ngân với lãi suất 12% -13%, chủ yếu từ Vietcombank, Agribank, BIDV, Vietinbank cho các doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh ngay trong tháng 6.

Do đó, nếu tính trung bình lãi suất tín dụng trung dài hạn 6 tháng cuối năm còn khoảng 16,75%/năm. Vì vậy, quyết định hạ lãi suất các khoản vay cũ xuống từ ngày 15/7 chỉ khiến các ngân hàng giảm lãi của 3 tháng so với dự kiến. Nên lợi nhuận sụt giảm thực tế chỉ là 19.250 / 2 = 9.625 tỷ đồng.

Mặc khác, mức lãi suất vay về mức khuyến nghị dưới 15% cũng là cơ hội để các ngân hàng có thế mạnh và hoạt động tốt khẳng định uy tín và thu hút khách hàng mới khi một số ngân hàng khác không đáp ứng được mức lãi suất cạnh tranh.

Nhưng thực tế, ngay cả các ngân hàng nếu muốn vẫn có thể bề ngoài có lãi suất vay thấp hơn 15% thì các chi phí phát sinh sẽ đẩy lãi suất lên trên 15%. Do đó, khả năng các khoản vay cũ được giảm lãi suất còn phụ thuộc vào tiềm lực của từng ngân hàng, sự nghiêm túc trong triển khai và vì lợi ích doanh nghiệp.

Các chuyên gia của VCBS lưu ý: “ Giảm lãi suất mới chỉ giải quyết một phần bài toán chi phí tài chính cho doanh nghiệp, cần có giải pháp tạo đầu ra cho hàng tồn kho của doanh nghiệp vì đây mới là nguồn thu chính để trả được nợ ngân hàng”.

Thanh Hải

Theo TTVN/VCBS